Toespraak Douwe Bijlsma

Auke

Achte famylje, Eale freonen en freondinnen, achte oanwêzigen, welcome Austin Roorda as representative of the American Bylsma family.

Graag wil ik namens de familie ‘in wurdmannich’/enkele woorden spreken nu wij afscheid nemen van Auke. Zo nu en dan zal ik mij bedienen van ús ‘memmetaal’/Fries als het om persoonlijke dingen en/of anekdotes gaat.

Wij waren met zijn zevenen als kinderen met Auke als oudste en heit Ymke Bijlsma en mem Anna Stoer. Heit wie gernier en mem deed de huishouding. It soppe thús net rom. Wij hadden het niet breed. Heit as gernier - zeg maar kleine akkerbouwer met tuinbouwgewassen - mocht dan wel eigen baas en ondernemer zijn, het betekende echter hard werken en weinig verdienen. Eén ding stond bij hen voorop – de kinderen moesten zich ten volle kunnen ontwikkelen ongeacht of het een jongen of een meisje was – iedereen kreeg de kans het onderwijs te volgen dat maar enigszins mogelijk was. Met groot respect denken wij aan onze ouders terug.

Wij groeiden op in een gereformeerde huishouding en dat betsjutte eltse snein twa kear nei tsjerke. Iedere zondag twee keer naar de kerk. Nei de preek waard der fûleindich peteard oer maatskiplike fraachstikken. Heit en mem stemden as griffemearden natuurlijk op de AR. Voor ons als kinderen betekende gelovig zijn en lid zijn van of stemmen op de AR; ‘sociale rechtvaardigheid, mededogen met de medemens ongeacht geslacht, afkomst of overtuiging en dikwijls tegen het establisment’. Eerder revolutionair dan Anti Revolutionair. De gloedvolle discussies na de preek onder het eten betekenden dikwijls, tot verdriet van mem, dat het eten koud was voor het werd gegeten. En daar was mem – die zelf ook goed kon leren en ooit grote ambities koesterde – dan uren mee bezig geweest. Nu weten wij dat zij beter verdiende.

Auke kon goed leren, hij vrat informatie, las kranten en boeken. Om zich aan het rumoer thuis te ontrekken trok hij zich – tot onze grote ergernis - met de krant terug in de WC. Ook al moesten wij nodig, hij wist van geen wijken. Uiteraard ging Auke na de HBS als kind uit een gereformeerd gezin naar de Vrije Universiteit. “Wat ús noch bystiet is it VU-buske op de skoarsteinmantel”. Wij herinneren ons nog het VU-busje op de schoorsteenmantel waarmee het geld werd gespaard voor de eigen universiteit.

Op 17 jarige leeftijd ging Auke naar Amsterdam. Amsterdam werd zijn thuis. Nog tijdens zijn studie ‘biologie’ die hij cum laude afsloot ging Auke de barricaden op tegen de megalomane plannen van het stadsbestuur voor zijn dierbare ‘Nieuwmarkt’. Met het kraken van panden en een uitgekiende strategie werden de snode plannen van het stadsbestuur tot groot genoegen van Auke verijdeld. Nu is de Nieuwmarkt een voorbeeld van stadsvernieuwing ‘pur sang’.  Wat doe je met mensen als Auke. Natuurlijk, opnemen in het stadsbestuur. Fan aksjefierder waard hy riedslid. Zij verantwoordelijkheid ging hij nooit uit de weg. Tot het laatst toe bleef hij betrokken bij zijn Amsterdam!

Auke had en heeft veel vrienden. Zonder anderen tekort te doen was Petra zijn grote liefde. Zoals wij in die jaren als familie ervoeren waren dat Auke’s gelukkigste jaren. Persoonlijk hebben Vronie en ik dat destijds van dichtbij mogen meemaken. Petra was een van de weinige personen die Auke raak van repliek kon dienen. Als oudste broer had Auke natuurlijk altijd gelijk waaraan Petra zo nu en dan toevoegde ‘zelfs als hij niet gelijk heeft’. It wie ek yn dy jierren dat Auke en Petra yn Fryslân foar ús famylje en omkesizzers de rol fan Sinteklaas en Swarte Piet spilen. Mei waarmte tinke wy oan de jûnen werom.  De rol die Auke en Petra als Sint respectievelijk Zwarte Piet op Sint Nicolaasavond speelden, staan bij zijn omkesizzers in het geheugen gegrift.

De Bylsma-reunies hadden altijd Auke’s warme belangstelling. Veel familieleden uit de Verenigde Staten en Canada hebben gereageerd.

Enkele reacties;
1998 – 1ste reuny mede door Auke georganiseerd. 
•    You always think of what is possible instead of not possible. You treated us to a fantastic electric boat tour of Amsterdam with you as the tour guide.  Sharon Bylsma and Jeff Nahigian
•    He showed us around Amsterdam and talked about all that things he was involved in and the passion he had for his city. Jack and Helen Roorda.
Met  trots liet Auke de familie Amsterdam zien en maakte hen deelgenoot!

2003 – 2de  reuny Ontario. 
Het zat Auke ook wel eens tegen, zoals zijn reis naar Ontario. Na bij wijze van spreken de halve wereld te zijn rondgevlogen arriveerde Auke al foeterend ten lange leste in Canada/Ontario. Wetende dat Auke geen man van de klok was maakten wij ons geen zorgen.  Met enig leedvermaak hoorden wij Auke zijn reisverhaal dan aan.

2008 – 2de  reuny Californië. 
•    you riding the wave runner at Lake Tullock. There was no thought about maybe it would be more difficult because of your leg. You just went for it and enjoyed it with no thought of the "what if's".. Sharon Bylsma and Jeff

Tijdens deze reunie hebben Auke en ik het ‘Emigrantelied songen’.  Dat was een zeer ontroerend moment.
Volgend jaar komen wij weer bij elkaar op de prairies fan Sasketchewan yn Kanada wêr’t omke Douwe en omke Piet harren hiem fûnen. Helaas zal Auke er niet bij zijn.

Gjin striid wie him tefolle mar dizze slach koe hy net winne. Geen strijd was Auke teveel maar deze slag kon hij niet winnen. Lang om let moast hy belies jaan oan de sykte dy’t him al sa lang efterfolge. As bruorren en susters nimme wy ‘met rijke herinneringen’ ôfskied fan ús âldste broer. Mei syn siel yn frede reizgje op de weagen fan de tiid. Farwol Auke.

Slotwoord

Tot besluit wil ik namens de familie jullie allen danken voor het samen met ons afscheid nemen van onze oudste broer: Auke hat it libben libbe dat hy libje woe, jimme hawwe it mooglik makke dat hy it libben libje koe sa as hy it woe! Jullie hebben het mogelijk gemaakt dat Auke het leven leven kon zoals hij dat graag wilde.

Douwe Bijlsma